Aya Nikola Kilisesi - Balıkesir

Aya Nikola Kilisesi, Balıkesir’in Ayvalık ilçesine bağlı Cunda (Alibey) adasındaki en önemli tarihi yapılardan biridir. Koruyucu baş melekler Cebrail ve Mikhail'e adanmış olan kilise, bu nedenle Taksiyarhis Kilisesi olarak da bilinir. TGA Tek kubbeli, bazilika tipinde ve dikdörtgen planlı yapı, döneminde yaygın olarak kullanılan neoklasik mimari üslupla inşa edilmiştir. Yapımında yörenin taş ocaklarından çıkarılan sarımsak taşı kullanılmıştır. İç mekânı, dini figür tasvirleri, bitkisel ve geometrik motiflerle bezenmiştir. Günümüzde kilisenin iki çan kulesinden sadece biri ayakta kalmıştır. 1927-1928 yıllarında, kilise binası, minaresiz bir camiye çevrilmiştir. 1944 depreminde hasar görerek terk edilen bina, 1989 yılında korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescillenmiştir. Kilise binası, 2011 yılında müzeye dönüştürülmek üzere Rahmi M. Koç Müzecilik ve Kültür Vakfı'na tahsis edilmiştir. Tarihi bina, gerçekleştirilen restorasyon sonrasında, 2014 yılında, “Cunda Rahmi M. Koç Müzesi” olarak ziyarete açılmıştır.

Saatli Cami - Balıkesir

Saatli Cami, Ayvalık ilçe merkezinde İsmet Paşa mahallesindedir. 19. yüzyılın ikinci yarısında yerli Rumlar tarafından kilise olarak yapılmıştır. Özgün ismi Agia İanni (Aya Yanni) Kilisesi’dir. 1928’de camiye dönüştürülmüş; çan kulesine yerleştirilen saatten dolayı Saatli Cami ismini almıştır. Dikdörtgen plânlı bir yapı olup, dört sütunlu, revaklı, akantus yapraklarıyla süslü bir kapıdan içeriye girilmektedir. Haç düzenindeki yapının orta bölümü küçük bir kubbeyle, haçın kolları ise tonozlarla örtülüdür.