Kral Kaya Mezarları - Amasya

Helenistik dönemde, Amasya’yı MÖ 302’den MÖ 26’ya kadar başkent olarak kullanan Pontus krallarına ait olan Kral Kaya Mezarları, Amasya Kalesi eteklerinde düz bir duvar gibi dikine uzanan kalker kayalara oyularak yapılmıştır.

Şehzadeler Müzesi - Amasya

Yalıboyu’nun en eski köprülerinden Alçak Köprü’nün ayağında, Kral Kaya Mezarları'nın eteklerinde, Yeşilırmak'ın kıyısındaki eski sur duvarları üzerinde kurulu iki katlı ahşap bina Şehzadeler Müzesi olarak tasarlanmıştır. Şehzadelikleri Amasya’da geçmiş olan Osmanlı Sultanlarının aslına uygun resimlerinden yola çıkarak yaptırılan heykelleri ve kendi dönemlerini yansıtan kıyafetleri ile müze, Amasya’ya gelen turistlerin önemli ziyaret yerlerindendir. Duvarları ve tavanları Hatai ve Rumi desenlerle süslenen müze, duvarlarında yer alan özgün hat ve tezhip örnekleri; dokuması, renkleri ve motifleriyle geleneksel halı dokumacılığının en güzel örneklerini yansıtan ahşap tabana serili halıları ve her biri özenle seçilmiş, dönemi yansıtan aksesuarlarıyla 15'inci ve 16'ncı yüzyıllara ait bir Anadolu Türk evinin tam olarak bugüne taşınmış halidir. Müzenin üst katında bulunan yedi heykel, şehzadelik dönemlerini Amasya’da geçirdikten sonra Sultan sıfatıyla Osmanlı tahtına oturmuş şehzade ve sultanlara aittir. Bunlar: Yıldırım Bayezid Han, Çelebi Mehmet Han, II. Murat Han, Fatih Sultan Mehmet Han, II. Bayezid Han, Yavuz Sultan Selim Han ve III. Murat Han’dır. Alt katta bulunan beş heykel ise yine şehzadelik dönemlerini Amasya’da geçirmiş ancak Osmanlı tahtına oturamamış şehzadelere aittir. Bunlar: Kanuni’nin oğulları Şehzade Mustafa ve Şehzade Bayezid, II. Murat Han’ın oğulları Şehzade Ahmet ve Şehzade Alaeddin ve II. Bayezid Han’ın oğlu Şehzade Ahmet’tir. Müzede, her heykelin kendisini ve döneminin önemli görülen yanlarını anlattığı bir video filmi sürekli biçimde oynatılmaktadır. Dileyenler yaklaşık 30 dakika süren bu filmi izleyerek bu sultan ve şehzadelerden, yaşadıkları dönemleri daha derinlemesine öğrenebilmektedirler. Yabancı ziyaretçiler bu filmi, kendilerine verilen kulaklıklar aracılığıyla İngilizce seslendirmeli izleyebilirler. Müzede amatör makinelerle fotoğraf ve görüntü alınabilmektedir.

Yalıboyu Evleri - Amasya

Amasya Yalıboyu Evleri, Yeşilırmak kenarında, tarihi sur duvarları üzerine, ahşap çatkı arası ve kerpiç dolgulu olarak inşa edilmiş evlerdir. Kırma ya da beşik çatı üzerine oluklu kiremitle örtülü biçimde düzenlenmiş olan ve geleneksel bir Osmanlı evinin bütün özelliklerini bünyesinde taşıyan bu evler, Amasya’nın tarihsel kimliğiyle uyumlu bir görünümdedir. Tanıtma Genel Müdürlüğü Arşivi, Gülcan Acar Evler bitişik nizamda, bodrum üzeri tek kat ya da iki katlı olarak düzenlenmişlerdir. Bazı uygulamalarda birinci kat üzerinde, bazı uygulamalarda ise ikinci kat üzerinde köşk olarak bilinen şahniş yer almaktadır. Evler genellikle avlulu ve bahçelidir. Avluda su kuyusu ve ocak, ilk göze çarpan nesnelerdir. Amasya evlerinde iç ve dış bölümlerde yer alan bütün birimler arasında kesintisiz bir bağlantı söz konusu olup bu bağlantı birbirini tamamlayıcı niteliktedir. Konutların ikinci kat uygulamaları genellikle dışa taşkın, cumbalı olarak yapılmakta ve bu sayede hem evin planında bir simetri oluşmakta hem de daha fazla yer kazanılmaktadır. Tanıtma Genel Müdürlüğü Arşivi, Gülcan Acar Günlük yaşam, evlerin iç mekânında sofa (hayat) etrafında biçimlenen odalar içerisinde geçmektedir. Bu odalarda genellikle ocak, şerbetlik, yüklük (gömme dolap), raf ve sedir gibi işlevsel birimler bulunmaktadır. Ayrıca birkaç örnek dışında evlerde bağımsız bir gusülhane (banyo) bulunmadığı için bazı odalarda büyük ve geniş olarak tasarlanan yüklükler, gusülhane olarak düzenlenmiştir.

Amasya Saat Kulesi - Amasya

Amasya Saat Kulesi, Amasya şehir merkezinde Hükümet (Helkıs) Köprüsü'nün batı yanında yer almaktadır. Eser 1865 yılında, Amasya Mutasarrıfı Şair Ziya Paşa tarafından yaptırılmıştır. İlk inşasının hemen ardından bir yangına maruz kalan kule, 1940 yılında bitişiğindeki ahşap köprünün betonarme olarak yeniden yapılması sırasında yıkılmıştır. Bugünkü saat kulesi, 2002 yılında aslına uygun bir şekilde tekrar yapılmıştır. Tanıtma Genel Müdürlüğü Arşivi, Gülcan Acar Kule esasen bir minare görünüşüne sahiptir. Kaide kare planlı, silindirik gövdeli ve düzgün kesme taş malzemelidir. Doğu cephesinde yarım daire kemerli bir pencere açıklığı, kuzey cephesinde ise yarım daire kemerli bir kapı ile iki pencere açıklığı yer alır. Gövde tamamen tuğla malzemedir. Petek niteliğindeki kısım, iki kademeli bir kütle halinde tamamen ahşap malzeme kullanılarak yapılmıştır. Alt bölümün ana akslarında, dairevi kadranlı birer saat, üst bölümün ana akslarında ise yarım daire kemerli büyük birer açıklık yer alır. Kulenin üzeri geniş saçaklı basık bir çatı ile örtülmüştür.

Kızlar Sarayı - Amasya

Kızlar Sarayı, Amasya'da Kaya Mezarları ve Kral Mezarlıklarının bulunduğu bir bölgenin içerisindedir. Saray, Helenistik Çağ, Roma, Bizans Dönemleri ile Orta Çağ sur duvarlarını da kapsamaktadır. Son yıllarda bölgede yapılan arkeolojik kazılarda; Roma, Doğu Roma ve Selçuklu ve Osmanlı yapı harabeleri de açığa çıkarılmaktadır. 1146 yılında Selçuklu Sultanı I. Mesud bu bölgede bir cami, medrese hamam ve saray yaptırmıştır. Bölgedeki hamamlar halen ayakta olup gezilebilmektedir. Osmanlı Dönemi'nde 15'inci yüzyılda II. Bayezid'ın Kapıağası Firuz Ağa tarafından yapılmış olan Kızlar Sarayı ile 16'ncı yüzyılda İsfendiyar Çelebi'nin oturduğu bir saray bulunmaktadır. Kızlar Sarayı 150 yıldan uzun bir süre Osmanlı şehzadeleri, hatunları ve valilerince kullanılmıştır.