Çapanoğlu Camii - Yozgat

Çapanoğlu Camii şehrin merkezî bir yerinde, Cumhuriyet Meydanı yakınında İstanbulluoğlu mahallesindedir. Halk arasında Büyük Cami veya Ulucami diye anılan yapı, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Avrupa etkisinde ortaya çıkan Türk mimari tarzının Anadolu’daki önemli örneklerinden biridir. TGA İki ayrı tarihte inşa edilen caminin ilk inşa edilen bölümüne “içeri cami”, sonrasında inşa edilen bölümüne ise “dışarı cami” denilmektedir. İçeri cami denilen ve binanın güney parçasını teşkil eden bölüm, harimin orta kapısının üzerindeki iç kitabeye göre Bozok Sancağı Valisi Çapanoğlu Mustafa Bey tarafından 1779 yılında yaptırılmıştır. Bu bölüme kuzeyden eklenmiş olan ve dışarı cami diye anılan mekân ise günümüzdeki giriş revakına açılan kapı üzerindeki kitabeden anlaşıldığı üzere Mustafa Bey’in kardeşi Süleyman Bey tarafından 1793-1794 yıllarında inşa ettirilmiştir. Caminin dört tarafı avlu duvarıyla çevrilidir. Avlunun doğu ve batı tarafında bulunan kemerli abidevi kapılara, 1964 yılında, kuzey tarafından üçüncü bir kapı eklenmiştir. Camide yoğun olarak kalem işi süslemeler görülmektedir. İçeri cami ve dışarı caminin harim duvarları, üst duvarları, kemer kavsi ve karınlarında mermer taklidi boyamalar yer almaktadır. TGA Dışarı caminin ana kubbe içinde ve pandantiflerinde kıvrık dallar, yapraklar, çiçek ve meyve tasvirleriyle yapılan süslemeler dikkat çekicidir. Dış camiden asıl harime girişteki yapının ilk taç kapısını, zengin ve görkemli bir kompozisyon oluşturmuştur. Akantus yaprakları, “C” ve “S” kıvrımları, deniz kabuğu motifleri mihrap çevresini taçlandırmaktadır. Minber ise renkli damarlı mermerlerden, barok motiflerinin de yer aldığı çeşitli şekillerle bir mücevher gibi süslenmiştir.

Çandır Şahruh Bey Mescidi - Yozgat

Çandır ilçe merkezinde, Boğazlıyan–Çandır yolunun sağında yer almaktadır. Dulkadiroğulları Beyliği’nin son büyük hükümdarı Alauddevle Bozkurd Bey’in (1479-1515) oğlu Şahruh Bey tarafından iki minareli olarak yaptırılmıştır. Şahruh Bey Mescidi’nden geriye sadece batıdaki minaresi kalmıştır. Mescidin yerine ise yeni bir cami yapılmıştır. Minare kare kaideli ve yuvarlak gövdelidir. Minarenin çatı hizasından yükselen kısmı, çok kısa bir gövdeye sahip olup şerefeye kadar olan kısmı tuğladır. Silme şeklindeki taş bilezikle yuvarlak kısa gövdeden iki sıra halinde silmeyle şerefe altlığına geçilmektedir. Şerefe korkulukları ve pabuçluk, çokgen düzgün kesme taştan örülmüştür. Yapı, diğer Dulkadiroğulları minarelerinde olduğu gibi oldukça kısadır. Minare, çokgen gövdeli petekten sonra, klasik konik külahla son bulmaktadır.