Üzeyir Peygamber Türbesi - Adıyaman
Üzeyir Peygamber’in makamı, Adıyaman’ın Gerger ilçesindedir. Türbenin bulunduğu düşünülen yere yakın zamanda bir cami inşa edilmiştir.
İsrailoğullarına göre meşhur bir peygamber olan Üzeyir'in adı Kur'an-ı Kerim’de geçmektedir. Fakat İslâm’a göre onun peygamber olup olmadığı hususunda ihtilaf vardır. Üzeyir'in adı hakkında da alimlerin farklı yorumları vardır. Bazı alimlere göre adı Arapça bir isimdir. Bazı âlimlere göre ise “üzeyr” kelimesi Arapça değil, İbranicedir. (el-Ukberî, İmlau Ma Menne Bihi'r-Rahman, Mısır, 1961, II, 7). İbranicede Üzeyir isminin karşılığı "Ezra"dır. Tevrat'ın bu dildeki nüshasında böyle geçmektedir. (Biblio Hobraica, nsr. Rud. Kittel, Stuttgart,1952; Esra, VII,1; Nehemio, VIII,13).
Tevbe Suresi (9/30-31 ayetlerde) ismi açıkça zikredilen Üzeyir peygamberin hikayesi, Bakara Suresi’nde de anlatılmaktadır. Üzeyir peygamberle ilgili olduğu söylenen ayet şöyledir: "Yahut görmedin mi o kimseyi ki, evlerinin çatıları duvarları üzerine çökmüş (yıkık dökük olmuş) ıssız bir kasabaya uğradı. "Ölümünden sonra Allah bunları nasıl diriltir acaba!" dedi. Hemen Allah onu öldürdü yüz sene sonra tekrar diriltti. 'Ne kadar kaldın burada?' dedi. 'Bir gün yahut birkaç saat' dedi. Allah ona: 'Bilakis yüz sene kaldın. Yiyeceğine ve içeceğine bak, henüz bozulmamıştır. Bir de eşeğine bak. Seni insanlar için bir ayet (ibret işareti) kılalım diye (yüz sene ölü tuttuk sonra tekrar dirilttik). Şimdi sen kemiklere bak, onları nasıl birbiri üstüne koyuyor, sonra ona nasıl et giydiriyoruz' dedi. Durum kendisince anlaşılınca, 'Şüphesiz Allah’ın her şeye kadir olduğunu bilmeliyim' dedi." (Bakara, 2/259).
Peygamber olsun veya olmasın, Üzeyir, Allah'a tam manasıyla inanmış, kâmil, iman sahibi olan bir zattır. Hayati boyunca, Allah’ın rızasını kazanmak için hayra koşmuştur. Çevresindeki insanları da bu şekilde inanmaya ve Allah’ın emir ile yasaklarına riayet etmeye davet etmiştir.
Günümüzde türbenin etrafından çıkan arpa şeklindeki taşların varlığı, yöre halkı tarafından bu zatın kerametinin bir işareti olarak kabul edilmektedir.
Abuzer Gaffari Türbesi - Adıyaman
Abuzer Gaffari kimdir?
Sahabelerden olduğu söylenir. Adıyaman’da savaşırken düşmanlar tarafından şehit edildiği ve buraya gömüldüğü rivayet edilmektedir.
Abuzer Gaffari Türbesi nerede?
Abuzer Gaffari Türbesi Adıyaman merkeze yaklaşık 5 kilometre uzaklıkta olan Ziyaret Köyü'ndedir. Adıyaman’ın en tanınmış ziyaretgahlarından biridir. Türbenin IV. Murat tarafından Bağdat seferi dönüşünde yaptırıldığı rivayet edilmektedir..
Mor Petrus Ve Mor Paulus Kilisesi - Adıyaman
Mor Petrus ve Mor Paulus Kilisesi, Adıyaman merkezde yer almaktadır. St. Paul Kilisesi olarak da bilinen kilise günümüzde Süryani cemaati tarafından kullanılmaktadır. 4. veya 5. yüzyılda yapıldığı tahmin edilmektedir.
TGA
Doğu-batı yönünde uzanan kilise üç nefli bazilikal plana sahiptir. Giriş kapısı üzerinde ve içeride bulunan Süryanice kitabelere göre 1888 ve 1905 yıllarında onarım görmüştür. Apsis içerisinde bulunan ahşap sunak 1890 yılında Urfalı Süryani ustalar tarafından yapılmıştır. Batıda yer alan narteksin üst katı içeriye açılmaktadır.
2023 yılı depreminde hasar gören kilisede, kapsamlı restorasyon çalışmaları yürütülmektedir.
Kab Camisi - Adıyaman
1768 yılında yaptırılan caminin giriş kapısı üzerindeki kitabeden 1923 yılında yenilendiği anlaşılmaktadır. 2010 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilen caminin yanında bir de yazlık cami bulunmaktadır.
Cami düzgün kesme taştan yapılmış olup bölgedeki tek örnek olarak üzeri bağdadi sıvalı ahşap bir kubbe ile örtülüdür. Kuzey kısımda ise iki mihrabiyeli ve üzeri düz ahşap tavanlı son cemaat yeri bulunmaktadır. Kıble duvarında bulunan mihrap mukarnas kavsaralı ve kesme taştan yapılmıştır. Caminin minberi ceviz ağacından yapılmıştır. Kuzeybatı kısmında bağımsız olarak yer alan minare kare kaideli, silindirik gövdeli ve tek şerefelidir.
Musalla Camisi - Adıyaman
Adıyaman merkezde bulunan caminin yapım tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Mimari ve plan düzenine bakılarak caminin 17-18. yüzyılda inşa edildiği söylenebilir.
Avluya sahip cami düzgün kesme taştan yapılmıştır. Caminin kuzeyinde sivri kemerler ve avluya açılan beş gözlü son cemaat yeri bulunmaktadır. Üç bölümden oluşan harimin orta kısmı kubbe, diğer iki kısım ise çapraz tonoz örtüye sahiptir. Kıble duvarının ortasına yerleştirilmiş olan mihrap, iki sütunceye oturan sivri kemerli mukarnas kavsaralıdır. Mihrabın yanında ise taştan yapılmış minbere bulunmaktadır. Minare ise cami avlusunun güneybatı köşesinde yer alır ve son cemaat yerine bitişiktir. Üç sıra mukarnasla çevrilen tek şerefeli minare, silindirik petek ve külahla son bulmaktadır.
Mor PeYenipınar Camisi - Adıyaman
Yenipınar Camisi Adıyaman şehir merkezi Yenipınar mahallesinde bulunmaktadır. Düz bir alan üzerine kurulmuştur. Minare kaidesinde yer alan kitabeye göre 1720 yılında Hacı Mahmut tarafından yaptırılmıştır.