Sardes Antik Kenti - Manisa

Sardes Antik Kenti’nin kalıntıları Manisa’nın Salihli ilçesine bağlı Sart beldesinde yer alır. Lidya Devleti’nin başkenti olan Sart ve yöresinin 5000 yılı aşkın bir süredir çeşitli yerleşimlere sahne olduğu, Roma ve Bizans dönemlerinde de önemli bir yerleşim merkezi olduğu kazı çalışmalarından anlaşılmaktadır. Fotoğraflar: Official Turkish Museums Tarihte devlet güvencesinde paranın ilk basıldığı yer olarak bilinen Lidya’nın başkenti Sardes, tarım, hayvancılık, ticaret ve Paktolos (Sart) Çayı’nda yapılan altın madenciliği sayesinde zengin bir kent olmuştur. Fotoğraflar: Official Turkish Museums MÖ 7. yüzyıldan başlayarak MS 7. yüzyıla dek süren on dört yüzyıl boyunca Sardes gerek ulaşım gerekse idari ve ticari bakımdan önemli bir kent olma özelliğini korumuştur. Fotoğraflar: Official Turkish Museums İncil’in Vahiy bölümünde, Hıristiyanlığın batıya yayılmasında önemli rol oynayan Batı Anadolu’daki yedi kiliseden biri olarak anılan Sardes, dini açıdan da ayrı bir öneme sahiptir. MÖ 6. yüzyılda Perslerin Lidya Krallığı’na son vermelerinden sonra bir Pers satraplığı haline gelen kent önemini uzun yıllar boyunca korumaya devam etmiş, Bizans döneminde önemli bir piskoposluk merkezi haline gelmiştir. Fotoğraflar: Official Turkish Museums Günümüzde antik kentte surlar, tapınak, gymnasium-hamam, kilise, dükkanlar, tiyatro ve stadion kalıntıları bulunmaktadır. Sardes, antik dünyanın en büyük havrasına sahip olması ile bilinir. Kentin nekropol alanı olan ve günümüzde Bin Tepeler olarak adlandırılan Lidya kral mezarlığında yüzü aşkın tümülüs tespit edilmiştir.

Yeni Han - Manisa

Hanın yapım tarihi hakkında kesin bilgi bulunmamaktadır. Halk arasında Karaosmanoğulları tarafından 1825 -1830’larda yaptırıldığı söylenir. Han orta avlulu ve iki katlıdır. Güney, doğu ve batı cephelerine bitişik dükkanlar bulunmaktadır. Han doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlıdır. Alt kat odaları avluya, üst kat odaları revaklara açılır. Güney cephede girişi bulunmamaktadır. Kuzeybatıdaki koridor develikle (ahırların yer aldığı mekan) bağlantıyı sağlayan geçiş koridorudur. Alt katta yer alan dükkanlar bir duvarla ikiye bölünmüştür. Alt katta odaların iki bölümlü olması ve ocakların bulunmasından dolayı depo olarak kullanıldığı söylenebilir. İkinci kat dükkanların önünü yuvarlak kemerli revaklar çevreler. Üst katta, kuzey cephede sekiz, doğu, batı ve güney cephelerde yedi, birer de köşede olmak üzere toplam 33 dükkan yer almaktadır. Odaların bir kaçı hariç, tamamında ocak bulunmaktadır. 2001 yılında başlayıp, 2004 yılında tamamlanan restorasyon çalışmaları resorasyon projesine ve yapının orjinaline uygun olarak yapılmıştır. Günümüzde Yeni Han alışveriş ve kültür merkezi olarak kullanılmaktadır. Hanın bugünkü kullanımından doğan ihtiyaca uygun olarak bazı mekanlar arasında geçişler sağlanmıştır.

Bin Tepeler - Manisa

Bin Tepeler Lidya Tümülüsleri, Marmara Gölü’nün güneyinde, Gediz Ovası’nın kenarında yer alır. Antik Lidya Devleti’nin başkenti Sardes’in kraliyet nekropolü olan Bin Tepeler, Lidya krallarının ve soylularının mezarlarını içeren 119 tümülüsten oluşmaktadır. Yaklaşık 7.500 hektarlık alanıyla dünyanın en büyük mezarlık alanlarından biridir. Manisa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Tümülüsler, MÖ 6. yüzyıldan 4. yüzyıla kadar tarihlenmektedir. Nekropol alanındaki iki büyük tümülüsün, Kral Alyattes ve Kral Gyges’e ait olduğu düşünülmektedir. Anıtsallıkları ile dikkat çeken bu insan yapımı tepeler, bölgenin tarımsal alanları içinde benzersiz bir kültürel peyzajdır. Lidya ölü gömme geleneğini göstermesi bakımından da oldukça önemlidir. Sardes Antik Kenti ve Bin Tepeler Lidya Tümülüsleri, 2025 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne kaydedilmiş ve tüm insanlığın ortak mirası olarak koruma altına alınmıştır.