Beşkonaklar Etnografya Müzesi Ve Geleneksel Malatya Evi - Malatya

Beşkonaklar, geleneksel Malatya konaklarının sivil mimari özelliklerini taşıyan, iki katlı, sokağa cepheli ve birbirine bitişik sıralanmış, bir bütün halindeki beş konaktan oluşmaktadır. Malatya’nın Battalgazi ilçesindeki bu konaklar 1900'lü yılların başlarında inşa edilmiştir. Official Turkish Museums Konakların dış cephesinde ana malzeme olarak kerpiç kullanılmıştır. Duvarları bağlayan hatıllar, iç doğramalar, döşemeler, tavanlar, pencereler, kapılar, yüklükler, merdivenler ve sekiler ahşaptan yapılmıştır. Demir sadece kapılarda, pencerelerde ve kapı üstü havalandırmada parmaklık olarak kullanılmıştır. Ana giriş kapıları çift kanatlı olup üzerinde rüzgârlık veya aydınlık olarak nitelenen ve çoğunlukla oval yapıdaki pencerelere yer verilmiştir. Pencere hizasından sokağa doğru çıkıntı biçiminde uzanan kafesli cumba bölümü bulunur. Geniş sokak kapısından selamlık adı verilen bölüme girilir. Bu bölüm, evin misafir odasıdır ve diğer odalara göre daha büyüktür. Official Turkish Museums Evlerin avlularındaki zemin kat taşlık olup, genelde yassı plaka halindeki taşlar yan yana dizilerek yapılmıştır. Zemin kat odaları ambar, kiler ve tandır olarak kullanıldığından pencereleri küçük yapılmıştır. Evlerin üst katında, dikdörtgen planlı, genellikle kışın kullanılan ve bu nedenle kış damı denen oturma odası bulunur. Odanın karşısında, oda seviyesinden daha yüksekte olan, üzeri halı ve minderlerle kaplı nimseki bölümü yer alır. Üst kattaki yatak odalarında çift kanatlı ve ahşap kapaklı dolaplar bulunmaktadır. Official Turkish Museums Geleneksel Malatya mimarisinin özgün örneklerinden olan bu konaklardan ikisi, 2008 yılında müze olarak hizmete açılmıştır. Sergi salonlarında tarım araçları, giyim örnekleri, erkek aksesuarları, para ve saat keseleri, kadın aksesuarları, takılar, saatler, el işleri, mutfak araç ve gereçleri, silahlar, dokuma araçları örnekleri, ölçü ve tartı araçları, aydınlatma araçları, mühürler, kilitler, kapı tokmakları, müzik aletleri gibi Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait gündelik araç ve gereçler sergilenmektedir. Official Turkish Museums Müze 2023 yılında meydana gelen depremde zarar görmesi nedeniyle şu an kapalıdır.

Malatya Arkeoloji Müzesi - Malatya

Malatya ve çevresinde yapılan bilimsel kazılar ve çalışmalar sonucu ortaya çıkan Neolitik, Kalkolitik, Tunç Çağı, Hitit, Asur, Urartu, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait eserlerin sergilendiği Malatya Müzesi, Kernek Meydanı’nda bulunmaktadır. Müzede, Arslantepe Höyüğü, Değirmentepe Höyüğü, Cafer Höyük, İmamoğlu Höyük, Pirot Höyük ve Köşkerbaba Höyük kazıları ile Müze Müdürlüğü tarafından yapılan diğer kurtarma kazılarından çıkan eserler, kronolojik ve tematik olarak sergilenmektedir. Müzede sergilenen eserlerin büyük çoğunluğunu Arslantepe buluntuları oluşturur. Arslantepe vitrinlerinde kılıçlar, mızrak uçları, mühür baskılar, çanak çömlekler, Geç Hitit saray duvarını süsleyen taş kabartmalar ile kemik ve taştan yapılmış diğer eserler sergilenmektedir. Karakaya Barajı kurtarma kazılarında elde edilen eserler ise Cafer, Değirmentepe, İmamoğlu, Köşkerbaba ve Pirot Höyük vitrinlerinde yer almaktadır. Müzede ayrıca Yenice Maşattepe Tümülüsünden elde edilen cam eserler, altın ağız bandı, küpe, yüzük, ayna, süs iğnesi, içerisinde tortulaşmış zeytinden oluşmuş zeytinyağının olduğu bir kap; Urartulara ait kemer, bilezik, halhal gibi takılar, mühürler, tıp aletleri ile Karakaya Baraj Gölü suları altında kalan İzollu Kaya Yazıtı'nın bir kopyası sergilenmektedir. Kronolojik olarak düzenlenmiş Grek, Roma, Bizans, Emevi, Abbasi, Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı dönemlerinden kalma sikkeler de müzede görülebilmektedir. Doğanşehir Günedoğru köyünden çıkarılıp müzeye getirilmiş olan otlayan karaca motifli taban mozaiği ve bahçede teşhir edilen farklı dönemlere ait mezar anıtları da ziyarete açıktır.

Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı - Malatya

Battalgazi İlçesi Alacakapı Mahallesi’nde, 1637 tarihinde IV. Murat’ın silahtarı Bosnalı Mustafa Paşa tarafından yaptırılmıştır. 68x76 metre boyutunda dikdörtgen bir alan üzerine, açık avlu ve kapalı hol olarak inşa edilmiştir. Kemerli olan giriş kapısının her iki yanında bir oda görülür. Bu kapının üstünde duvar içerisinden merdivenle çıkılan bir mescit olduğu sanılan kısma varılır. Holün avluya bakan yüzünde ve girişin her iki yakasında üstleri tonozla örtülü altışar oda sıralanır. Asıl kapalı kısmın üstü ise üç sıra tonozla örtülmüştür. Tonozlar sade ayaklar üzerine basmaktadır. Yapının mimarı Halep Mimarbaşısı Üstat Mehmet’in oğlu Üstat Ebubekir’dir. Doğu'ya giden yollar üzerinde bulunan bu kervansaray, şehrin ticari yoğunluğunu göstermesi açısından önem taşır. Ticari olduğu kadar askerî fonksiyonu da bulunan han oldukça sağlam bir temel üzerine kurulmuştur. Bir çizgi üzerinde sıralanmış dükkânların külliye halinde yer aldığı bir yapıdır. Hanın iki kitabesi mevcuttur. Biri iç han girişinin kapısının üstünde, diğeri avlu giriş kapısının üzerindedir. 2007-2010 arası yapılan restorasyonda kervansarayın ön yüzünü çevreleyen dükkânlar kaldırılmış, mescit bölümü, revaklar, havuz bölümü ve duvarlar restore edilmiştir. Kervansaray haftanın her günü 09.00-17.00 arası ziyarete açıktır.