İzzet Paşa Cami - Elazığ

İzzet Paşa Cami, il merkezinde tarihi eski hükümet konağının karşısındadır. 1866 yılında zamanın valisi Hacı Ahmet İzzet Paşa tarafından cami yeri satın alınarak yaptırılmıştır.1966 yılında kurulan dernek marifetiyle, çökmek üzere olan bu ibadethane Mayıs 1967'de yıktırılarak bugünkü İzzet Paşa Camisi yapılmıştır. 1972 yılında derneğin gayretiyle ve Elazığ halkının yardımları ile cami bitirilerek ibadete açılmıştır. Cami 44x28.5 metre ebadında olup, 8x28.5 metre arka, 4X27.15 metre iki yan revakları vardır. Osmanlı mimari tarzında, çift minareli ve çift şerefelidir. Türkiye'de ilk asansörlü minareye sahip cami ünvanını almıştır. 20 metre çapında ana kubbesi, 25 adet de küçük kubbesi vardır. Minare yüksekliği toprak seviyesinden itibaren 55 metredir. Dış duvarları körpe yontma taşıyla kaplıdır. Cami sahanlığında doğu-batı istikametinde kendi minaresine uygun, 40 ton su kapasiteli şadırvan ve idare binası yer alırken, zeminde 115 adet dükkan, kütüphane ve bir polis noktası bulunmaktadır.

Alacalı Cami - Elazığ

Artukoğulları Dönemi'nde 1203–1204 yıllarında inşa edilen cami, küçük ebatta dikdörtgen plânlıdır. XIX. yüzyılda büyük bir onarım gören caminin tavanındaki ahşap işlemeler bu döneme aittir. Minaresi kapı üzerine inşa edilmiş olup, şerefeye kadar sıra ile daha yukarısı ise dama şeklinde siyah-beyaz taştan yapılmıştır. Cami, ismini bu siyah-beyaz taşlardan almıştır.

Arap Baba Mescidi Ve Türbesi - Elazığ

Arap Baba Mescidi ve alt katında bulunan türbe Selçuklu devrine aittir. Mescit ve türbe kayalıklar üzerine inşa edilmiştir. Üstü kubbeli olan mescidin minaresi kısmen yıkılmıştır. Türbe içerisinde bulunan naaş, Selçuklu türbelerinde olduğu gibi, türbenin alt katında bulunmaktadır. Bu türbedeki zat halk arasında 'Arap Baba' ismiyle bilinmektedir. Arap Baba hakkında elde kesin bir bilgi bulunmamakla beraber türbe, Selçuklu Hükümdarı Keyhüsrev döneminde 1279 yılında yaptırılmıştır. Kitabesinde, banisi olarak Şaban’ın torunu ve Arap Şah’ın oğlu Yusuf geçmektedir. Türbede bulunan ceset, üzeri yeşil kumaşla örtülü bir camekân içerisinde muhafaza edilmektedir. Türbe yerli ve yabancı turistler tarafından ilgiyle gezilmektedir. Arap Baba hakkında çeşitli rivayetler anlatılmaktadır.

Harput Ulu Cami - Elazığ

Harput’ta eski Cami Kebir Mahallesi'nde 2000 metrekarelik bir alan üzerine kurulu olan Harput Ulu Camisi'nin yapım tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Ancak vergi kitabesinde 1156-1157 tarihlerinde Harput hükümdarı Fahrettin Karaaslan tarafından yaptırıldığı kabul edilmektedir. Harput Ulu Cami Anadolu’daki en eski Türk camilerindendir. Cami 1899, 1905, 1996 yıllarında restore edilmiştir. Harput Ulu Camisinin içi, iç avlu, son cemaat yeri ve iç cami olmak üzere üç kısımdan meydana gelmiştir. Dikdörtgen planlı duvarları moloz taştan, kubbe kemerleri ve minaresi ise tuğladan inşa edilen caminin iki kapısı vardır. Harput Ulu Cami Minaresi Caminin minaresi eğri bir şeklide durmaktadır. Kimilerine göre kalın gövdeli ve gittikçe daralarak inşa edilen bu minare bilinçli olarak eğri inşa edilmiştir, kimilerine göre ise bir deprem sonrasında minare eğri bir şekle dönüşmüştür. Caminin inşa kitâbesi yoktur. Avlunun kuzey kanadında, kemer ayağının üzerinde ve sivri kemer gözleri arasında duvardaki bir nişe gömülü on bir satırlık Arapça vergi kitâbesi ise yapıma ilişkin Artuklu Sultanı Kararslan bin Davud bin Sökmen bin Artuk tarafından 1156-1157 tarihlerinde yaptırıldığı bilgisini vermektedir. Kitabede; "Besmeleden sonra, Allah'ın rızasını tahsil ve Allah'a yakınlaşmak kasdiyle bu binayı yaptıran ol bir kişidir ki, büyük Baş Buğ ve Emirdir. Alimlerin Efendisi, Cenab-ı Hak tarafından yardım görmüş, kuvvetlenmiş, dünyadaki bütün mücahitlerin muzafferi, Dinin medar-ı iftiharı Müslümanların en güzeli, İmamların zahiri, halkın ve devletin yardımcısı, halk arasında şan şeref sahibi, Ümmetin tacı, mülk sahiplerinin güneşi, Sultanların aziz ve şerifi, İslam askerlerinin şerefi, mücahitlerin yardımcısı, Allah'ı tanımayan ve şirk koşanların katili, şerefi göklerden alıcı, sultanların kılıcı, Emirlerin Efendisi, Çiftçilerin babası sıfatında olan Artuk oğlu Sokmanın oğlu, Davud'un oğlu Karaarslandır. Halifenin de yardımcısıdır. Allah onun saltanatını, tac-ü tahtını ve halkını daim ve baki etsin. Allah'ın laneti, Allah yolundan ve emrinden ayrılanların ve dönenlerin üzerine olsun." yazmaktadır. Kurşunlu Camisi'ne nakledilen ve halen bu camide kullanılmakta olan Harput Ulu Camisi'nin meşhur dış minberi, tahta oymacılık sanatı açısından oldukça önemli bir eserdir.