Habibi Neccar Camisi - Hatay
Habib-i Neccar Camisi, Antakya’nın 638 yılında Müslüman Arapların eline geçtiği dönemde inşa edilmiştir. Bugünkü Türkiye sınırları içerisinde inşa edilen ilk cami olduğu kabul edilmektedir. Kurtuluş Caddesi'nde bulunan cami Hz. İsa’nın havarilerine ilk inanan ve bu uğurda canını veren bir Antakyalı'nın adını taşımaktadır. Bu olay Kur’an-ı Kerim’de Yasin Suresi’nde geçmektedir.
Rivayete göre, MS 40’lı yıllarda Hz. İsa’nın havarileri Antakya’ya gelip tanrının tek olduğunu anlatmaya çalıştıklarında onlara inananların başında bir marangoz (neccar) gelir. Neccar, Pagan inanışından vazgeçip onlara katılır. Ancak havarilerin yeni vaazları halkı öfkelendirir. Kral da havarileri hapse attırır. Bunun üzerine Antakya’ya yeni bir elçi, Şem’un Safa, gönderilir. Şem’un, mucizeleriyle kralı ikna eder ve arkadaşlarını kurtarır. Halk ise havarilere inanmamakta kararlıdır. Uğursuzluk getirdiklerini düşündükleri için onları taşlayarak öldürmeyi planlamaktadır. Habib-i Neccar öfkeli ahaliyi durdurmaya çalıştığı sırada öldürülür. Rivayet edilir ki kesilen başı, Habibi-i Neccar Dağı’nın tepesinden, şimdi türbesi ve mezarının bulunduğu yere kadar yuvarlanır.
Caminin kuzeydoğu köşesinde, yerin 4 metre altında Habib-Neccar’ın ve Şem’un Safa’nın, girişte ise Yuhanna ve Pavlos’un türbeleri bulunmaktadır. Etrafı medrese odaları ile çevrilidir. Cami avlusunda bulunan şadırvan ise 19'uncu yüzyıl eseridir.
Ortodoks Kilisesi - Hatay
Antakya’da Hürriyet Caddesi’nde bulunan Ortodoks Kilisesi'nin yapımına 1860’lı yıllarda başlanmış, ancak 1872 depreminde büyük hasar görerek yıkılmıştır. Üç Semavi dinin birleştiği bir yer olarak bilinen Antakya’daki bu kilisenin yapımına XIX. yüzyılın sonlarında başlanmış ve 1900’de ibadete açılmıştır. Dikdörtgen plânlı bir kilise olup, sağında çan kulesi bulunmaktadır. Avlusu revaklarla çevrilmiştir. Kilise günümüzde ibadete açıktır.
St. Pierre Anıt Müzesi - Hatay
St. Pierre Kilisesi, Antakya-Reyhanlı yolu üzerinde, Habib-i Neccar Dağı yakınında yer almaktadır. Doğal bir mağara olup eklemelerle kiliseye dönüştürülmüştür. Kesin inşa tarihi bilinmemekle birlikte Hz. İsa’nın on iki havarisinden biri olan Aziz (Petrus) Pierre’in ilk vaaz verdiği yer olduğuna ve mağarada cemaatin ilk kez ‘Hristiyan’ adını aldığına inanılmaktadır. Bu nedenle St. Pierre Kilisesi Hristiyanlığın ilk kilisesi olarak bilinir.
Official Turkish Museums
Mağara, Hristiyanlığın Roma Devleti tarafından resmi din olarak kabil edilmesinden sonra yapılan eklemelerle gotik tarzda bir kiliseye dönüştürülmüştür. Aziz Pierre’in ilk Papa olarak kabul edilmesiyle birlikte ise Katolik inancının dünyaya yayılmasında bir merkez konumunu almıştır. 1983 yılında Papa VI. Paul tarafından Hristiyanlar için hac yeri olarak ilan edilen kilisede her yıl 29 Haziran’da Katoliklerce ayin düzenlenmektedir.
Mağaranın tabanında, tahrip olmuş şekilde, MS 4 ve 5. yüzyıllara ait mozaik kalıntıları yer almaktadır. Ayrıca kilisede bir altar, niş içinde St. Pierre’in küçük bir mermer heykeli, kutsal sayılan su ve saldırı durumunda cemaatin gizlice kaçması için yapılmış bir tünel de bulunmaktadır.
Official Turkish Museums
St. Pierre Kilisesi’nin doğusunda, kiliseye yaklaşık on dakikalık yürüyüş mesafesinde, patika bir yoldan ulaşılan Cehennem Kayıkçısı (Kharon) Kabartması bulunmaktadır. Büst şeklinde olan kabartma, başında bir örtü bulunan ve tamamlanamayan bir portreyi çağrıştırır. Cehennem Kayıkçısı Kharon, Yunan Mitolojisinde ölülerin ruhlarını Styks nehrinden geçirip yer altı ülkesine götürmekle görevlidir. MÖ 2. yüzyılda şehirde baş gösteren veba salgınına karşı halkı korumak ve daha fazla kayıp vermemek için dağın kente en hâkim noktasında kayaya oyulduğu bilinmektedir.
Official Turkish Museums
St. Pierre Kilisesi, 2011 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesine eklenmiştir. Anıt müze olarak hizmet veren kilise, her yıl binlerce yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret etmektedir.